REST vs GraphQL: Müasir Arxitekturada Seçim Meyarları

Veb proqramlaşdırma dünyasında texnologiyalar dövri olaraq dəbə minir və dəbdən düşür. 2015-2020-ci illərdə GraphQL inanılmaz populyarlıq qazandı və çoxları REST API-nin öldüyünü elan etdi. Bəs bu gün vəziyyət necədir? 📌 1. GraphQL Nə Vaxt Doğru Seçimdir? GraphQL-in ən böyük gücü mürəkkəb, çoxşaxəli məlumat qrafına malik böyük platformalardır (məsələn, Facebook, GitHub, Shopify). - Müştəri tək bir sorğu ilə dəqiq istədiyi sahələri seçə bilir ('Under-fetching' və 'Over-fetching' yoxdur). - Fərqli mobil tətbiqlər, ağıllı saatlar və veb üçün eyni schema üzərindən fərqli məlumatlar çəkilə bilir. - Lakin çatışmazlığı: HTTP keşləməsi çox mürəkkəbdir, N+1 problemi üçün xüsusi 'DataLoader' tələb olunur və komandaya böyük öyrənmə yükü gətirir. 📌 2. REST Nə Vaxt Ən Yaxşıdır? - Sadə CRUD tətbiqləri, ictimai API-lər və mikroservislər arasında əlaqə üçün REST hələ də 1 nömrəli standartdır. - HTTP-nin standart GET, POST, PUT, DELETE metodları və daxili brauzer keşləməsi ('Cache-Control', 'ETag') heç bir əlavə kitabxana olmadan mükəmməl işləyir. 📌 3. 2026-cı İlin Reallığı: Full-Stack RPC Əgər siz Next.js, Nuxt və ya SvelteKit kimi full-stack çərçivələrdə daxili layihə qurursunuzsa, artıq nə REST, nə də GraphQL yazmağa ehtiyac qalmır. Server Actions və tRPC sayəsində server funksiyaları birbaşa tip-təhlükəsiz çağırılır. REST isə kənar mobil və ictimai inteqrasiyalar üçün saxlanılır.